Ostatni sprawiedliwy – Gavrilo Princip

October 23, 2017 Velimir No comments exist

Photo by Velimir Kutlaca

 

“Naše će sjene hodati po Beču, lutati po dvoru, plašiti gospodu…”.

Tuż przed I wojną światową ponownie rozkwitł zamysł połączenia chorwacko – serbskich sił i przeciwstawienia się Habsburgom. Popularności temu pomysłowi przysporzył fakt wygranych przez Serbię w 1912 i 1913 bałkańskich wojen.
„W ostatnich latach przed wojną, gdy sytuacja międzynarodowa była badzo napięta, uznanie, szczególnie wśród młodzieży zdobywała idea utworzenia niepodległego, federacyjnego państwa południowosłowiańskiego, a Serbia uważana była za bałkański Piemont.”(1) Gdy 28 czerwca 1914 r. Gavrilo Princip zastrzelił w Sarajewie arcyksięcia Ferdynanda tym samym wyrażając narodowy protest przeciwko tyranii, dał Słowianom sygnał ku dążeniu do wolności.(2) Za zamachem stała serbska nacjonalistyczna organizacja „Czarna Ręka”. Według większości historyków wydarzenie to miało bezpośredni wpływ na wybuch I wojny światowej, która zaczęła się 28 lipca 1914r. i została wypowiedziana Serbii przez rząd Austro – Węgier.(3) Rząd austro-węgierski bez przeprowadzenia stosownego śledztwa: ”Postanowił jednak użyć zabójstwa sarajewskiego jako pretekstu do akcji mającej na celu upokorzenie Serbii i odebranie jej roli jugosłowiańskiego Piemontu, organizującego Słowian Południowych do walki o utworzenie wspólnej państwowości.”(4) Symboliczny strzał ku wolności rozpoczął marsz południowych Słowian ku lepszej przyszłości co spowodowało nasilenie nastrojów narodowowyzwoleńczych spod monarchii Austro – Węgierskiej i dało realne fundamenty do zbudowania wspólnego państwa. Cytując Henryka Batkowskiego: „walka przeciwko agresji austriacko – węgierskiej od samego początku stała się walką o wyzwolenie i zjednoczenie wszystkich naszych nieoswobodzonych braci Serbów, Chorwatów i Słoweńców”. „Klęska mocarstw centralnych stworzyła po raz pierwszy możliwość przekształcenia idei państwa jugosłowiańskiego w rzeczywistość. Jako aktualne zadanie polityczne zaczęto ją traktować dopiero po kilku latach trwania I wojny światowej.“(5)|

(1) M.Waldenberg, Rozbicie Jugosławii, Warszawa 2003, s. 50.
(2) Branio sam Mladu Bosnu, http://www.rts.rs/…/RTS…/1805791/Branio+sam+Mladu+Bosnu.html, 25.01.2015r.
(3) G. Boguta, Encyklopedia Popularna PWN, Warszawa, 1995, s.758; „Oteto Kosovo”, https://www.youtube.com/watch?v=w-Vg6lyaEtM, 28.10.2011; 1914.7.28 Austrougarska objavila rat Srbiji i malo o ratu, https://www.youtube.com/watch?v=kFDl1M7Iidk, 15.08.2009r.
(4) Jugosławia, http://pl.wikipedia.org/wiki/Jugos%C5%82awia, 10.09.2014; L.Podhorodecki, Jugosławia. Dzieje narodów, państw i rozpad federacji, Warszawa 2000, s. 141.
(5) H.Batkowski, Rozpad Austro-Węgier 1914-1918. Sprawy narodowościowe i działania dyplomatyczne, Kraków 1982, s.110.

Velimir

Author: Velimir

Miejsce urodzenia: Jugosławia. Sarajlija z ojca Yugola i matki Polki. Absolwent filologii słowiańskiej na Uniwersytecie Łódzkim; stypendysta programów wymiany studenckiej Campus Europae, “ministerialne” (Nowy Sad, Serbia), Erasmus (Lublana, Słowenia). Zawodowo: Specjalista ds. analizy danych dla rynku Bałkańskiego. 24/h – yugolski.pl

Please follow and like us:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *