Toplar

March 27, 2018 Marcin Szafron No comments exist

Styczeń, luty, kwiecień i kolejny sezon plażowy wybucha jak fajerwerki noworoczne. Idą wakacje, więc trzeba zorganizować sobie (optymalne) dwa tygodnie ustawowego urlopu. No, to jest plan! Zakładając, że rezygnujemy z malowniczej Słowacji do dyspozycji pozostaje nam droga alternatywna. Zdecydowani, zwarci, gotowi, z listą zakupów, naciągniętymi po kolana skarpetkami, nowymi sandałami i seksowną reklamóweczką popularnej sieciówki chłodzimy łokieć napawając się żelbetonową Wiednia. Zatem Słowenia! Jadąc sobie między wyżynami, zielonymi dolinami wciągniętymi z kadrów Doktora z alpejskiej wioski uwagę przykuwają sporadycznie stojące szerokie, drewniane drabiny okazjonalnie obłożone kupą słomy. Niejednokrotnie pytano mnie, co to jest. Pokazuję, zatem i objaśniam. Są to kozolce, czyli elementy słoweńskiej kultury, architektury i ruralnego dziedzictwa. Szczególną ich odmianą są toplary. Te wspaniałe przykłady aktywności lokalnej przodków okraszone kwietnymi ornamentami, rozetami, kołami wozów, a momentami nawet strzeżone przez drewniane ryby zdobią pola i wsie. Toplary, zwane także podwójnymi kozolcami, ze względu na nadbudówkę umieszczoną na czterech słupach, pomiędzy którymi rozpięto poprzeczne żerdzie, w XIX pełniły również rolę spichlerza.

Istnieją również ludzie, którym upadek dziedzictwa nie w smak. Próbują ochronić toplaty przed zapomnieniem, wcielając w życie pogramy mające na celu ich renowacje. Odbudowane przeżywają druga młodość, jako sklepy, galerie sztuki, muzea czy domki letniskowe.

Author: Marcin Szafron

Urodzony i wychowany w Katowicach. Słowenista, kroatysta, technik gastronomii. Gotuje lepiej niż na to wygląda i nigdy nie wrócił z wakacji na Południu. Studia: Filologia Słowiańska na Uniwersytecie Śląskim. Stypendia: Lublania (Słowenia), Dubrownik (Chorwacja). Zawód: Student.

Please follow and like us:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *